Joel News NL
Homepage

JOEL-NEWS-NL-125 * 11 OKTOBER 2001 * WWW.JOELNEWS.NL

IN DEZE EDITIE:

NL125-1. Bereik je stad door onderzoek, samenwerking en gemeentestichting

----------------------------------------------------------------------------
PROJECT VAN DE MAAND: Elke stad voor Jezus! Stel je voor: de HELE Gemeente van Jezus in een stad of regio draagt het HELE evangelie uit in ALLE sociale en geografische invloedsgebieden. Het is mogelijk en het gebeurt ook, zelfs in Europa. Meer informatie: http://www.joelnews.nl/donatie.htm
----------------------------------------------------------------------------
TRANSFORMATIONS II: Op 17 november komen bidders en leiders vanuit heel Nederland bij elkaar voor een seminardag met Alistair Petrie van The Sentinel Group over 'transformatie in onze steden'. Tevens zal de tweede editie van de Transformations-video dan in premiere gaan. Meer informatie volgt binnenkort via Joel News, maar reserveer de datum vast in je agenda.
----------------------------------------------------------------------------
24 UUR GEBED EN AANBIDDING - Joel News komt graag per omgaande in contact met christenen die visie hebben om in hun eigen stad/regio een plaats van 24 uur gebed en aanbidding te beginnen. Stuur een mailtje naar <joel-news@xs4all.nl> en vertel iets over je plannen.
----------------------------------------------------------------------------

NL125-1. Bereik je stad door onderzoek, samenwerking en gemeentestichting

Voorwoord: In verschillende plaatsen in Nederland komen gemeenteleiders bij elkaar voor gebed en wordt er incidenteel of structureel samengewerkt. In dit artikel doet Erik Veenhuizen enkele essentiele handreikingen voor het gezamenlijk bereiken van je stad. Onderzoek, principes voor eenheid en een gezamenlijk doel (namelijk de Grote Opdracht) vormen de sleutels.

Door: ds. Erik Veenhuizen

Eeuwwisselingen lijken iets fascinerends in zich te hebben. De Lausanne II-conferentie in Manila (1989) stelde voor de laatste tien jaar van de twintigste eeuw als doel 'het hele evangelie aan de hele wereld' te brengen 'door de hele gemeente'. (1) Een groots ideaal. Maar de vraag is: hoe doe je dat?

TAAKVERDELING
Een dergelijk groot doel kan alleen bereikt worden wanneer het lukt om het doel uiteen te leggen in een groot aantal tussendoelen of werkdoelen.

Van Juan Carlos Ortiz, de Argentijnse evangelist, is de uitspraak: "Hoe eet je een olifant? Heel eenvoudig: door hem in kleine porties te verdelen." Zonder beeldspraak: Hoe bereik je met het evangelie de gehele wereld? Heel eenvoudig: door de taak te verdelen over alle landen. En per land de taak opnieuw te verdelen over alle kerkgenootschappen en plaatselijke gemeenten van zowel de gevestigde kerken als van de vrije gemeenten.

Voor ons in Nederland betekent dit dat wij de taak hebben om ons hele land te doordringen met het heil van Jezus Christus. Maar dan niet op de manier van: "Dat stukje 'olifant' waar jij mee bezig bent, dat wilde ik nou juist hebben." We moeten als kerken en gemeenten samenwerken. Dat wil dus zeggen dat we nationaal, regionaal en lokaal samenwerkingsstrategieen moeten ontwikkelen om gezamenlijk dat ene doel te bereiken: Nederland voor Christus winnen.

Wolfgang Simson, een van de medewerkers van DAWN Europa (2) gebruikt daarvoor het beeld van de hazenjacht: Voor de jacht begint, rennen de jachthonden doelloos heen en weer, stoeien met elkaar, bijten elkaar in de oren en in de staart, maken een hoop lawaai... totdat! Totdat het moment komt dat de haas wordt losgelaten. Dan hebben de honden nog maar EEN doel: de haas. Schouder aan schouder jagen ze er achteraan tot ze hem hebben. (3)

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat we in veel evangelisatie-activiteiten lijken op de honden voor de start. Wat we nodig hebben is 'een haas'. Dat wil zeggen: een gemeenschappelijk doel, namelijk de evangelisatie van ons land, en niet allemaal onze eigen doelen.

DAWN
DAWN staat voor 'Discipling A Whole Nation' en biedt een missionaire strategie om dat doel van wereldevangelisatie te verwezenlijken. Het is een strategie, een concept, een idee. Het is een beweging, niet een nieuw kerkgenootschap, ook niet een organisatie die met de uitvoering van evangelisatiewerk bezig is. Het is een beweging die stimulansen wil geven aan doelgericht evangelisatiewerk. Men gaat hierbij uit van een aantal principes, waarvan ik er drie in het kort bespreek:

1. Evangelisatie door middel van gemeentestichting.
2. Evangelisatie op grond van onderzoek.
3. Evangelisatie in onderlinge samenwerking.

1. EVANGELISATIE DOOR MIDDEL VAN GEMEENTESTICHTING

C. Peter Wagner, een van de meest vooraanstaande wetenschappers op het gebied van de gemeentegroei, erkent uiteraard de waarde van de vele evangelisatiemethoden en -strategieen. Maar hij zegt ook duidelijk dat er EEN methode is, die alle andere overtreft. Hij noemt haar 'de beste evangelisatie-methode onder de zon'. Welke bedoelt hij daarmee? Antwoord: het stichten van nieuwe gemeenten. (Uiteraard is 'gemeente' een groot woord, want in de praktijk gaat het in veel gevallen eerst om een kleine geloofsgemeenschap, een cel.)

DISCIPELSCHAP
DAWN is de afkorting van Discipling A Whole Nation. Daar gaat het er dus om, dat een hele natie tot discipel van Jezus gemaakt wordt (Matt. 28:19). In deze naam wil DAWN twee dingen duidelijk maken. In de eerste plaats dat het doel van evangelisatie is dat mensen discipelen van Jezus worden. En in de tweede plaats dat we verantwoordelijkheid, in ieder geval mede-verantwoordelijkheid, dragen voor een hele natie; in ons geval de hele bevolking van Nederland.

Laten we maar eerlijk zijn: Vaak zijn we al blij als een gemeente tenminste een aantal evangelisatie-activiteiten ontplooit. Maar DAWN stelt ons de vraag: Dragen uw activiteiten ook vrucht in die zin dat er mensen zijn die discipel worden? Is er een specifieke bevolkingsgroep (territoriaal, sociaal, cultureel of etnisch) die u wilt bereiken? Hebt u er over nagedacht in hoeverre uw activiteiten bijdragen tot de be-evangelisering van heel uw land? Bij de beantwoording van dergelijke vragen probeert DAWN behulpzaam te zijn.

Doelgerichte evangelisatie beoogt 'discipelschap' en dat is meer dan alleen je hand opsteken of naar voren komen in een samenkomst. Het is meer dan een beslissing nemen of een gebed na-bidden nadat de hoofdinhoud van het evangelie is uitgelegd. Hoe goed deze dingen ook zijn mogen, discipelschap is meer. De ervaring heeft helaas uitgewezen dat mensen die tijdens een evangelisatie-actie een beslissing voor Christus genomen hebben, vaak de aansluiting bij een gemeente niet goed kunnen vinden. Als een jaar later onderzocht wordt hoevelen van hen nu een actief-meelevend lid van een christelijke gemeente zijn geworden, dan blijkt dat slechts een heel klein gedeelte te zijn.

Christian A. Schwarz, de Duitse gemeenteopbouw-auteur, vermeldt in zijn 'Grundkurs Evangelisation' twee Amerikaanse onderzoeken. (4) In het ene geval bleken maar 15 van de 100 mensen die 'naar voren gekomen' en een 'beslissing' genomen hadden ook metterdaad verantwoordelijke leden van een plaatselijke gemeente te zijn geworden! In het andere geval slechts 3 van de 100. Dat kan onmogelijk de bedoeling zijn. Het doel van evangelisatie is immers een veranderd, vernieuwd leven! En daarvoor is een gemeente onontbeerlijk, omdat in de gemeente discipelschap wordt voorgeleefd. En in de context van de gemeente wordt discipelschap ingeoefend. (5) Wat zijn dan de kenmerken van zo'n actief-meelevend (of: geintegreerd) gemeentelid?

Schwarz noemt negen kenmerken, die naar zijn overtuiging voor iedere gemeente gelden: (6)

Een geintegreerd gemeentelid...

1 ... identificeert zich met de doelen van de gemeente en weet wat hij zelf aan de realisering daarvan kan bijdragen;
2 ... bezoekt regelmatig de kerkdienst;
3 ... ervaart voortdurende geestelijke groei;
4 ... is openbaar in de gemeente opgenomen (doop, geloofsbelijdenis);
5 ... heeft vriendschappelijke contacten in de gemeente (gemiddeld 7!);
6 ... kent na vier tot negen maanden zijn geestelijke gaven en vervult een taak die bij zijn gaven past;
7 ... is lid van een kleine groep (huiskring, groeigroep);
8 ... geeft regelmatig een verantwoord deel van zijn inkomen;
9 ... is actief bezig om anderen met het evangelie te bereiken.

EEN HEEL VOLK
Om dat evangelisatie-doel te bereiken is gemeentestichting 'het beste middel onder de zon'. En het DAWN-concept zegt dan: Streef ernaar dat iedere bevolkingsgroep in haar naaste omgeving een levende gemeente heeft, die getuigend en dienend de liefde van Christus doorgeeft.

Zo'n gemeente hoeft niet groot te zijn. Een kleine geloofsgemeenschap van 100 a 200 volwassen leden kan voor een bevolkingsgroep van 500 a 1000 mensen gestalte geven aan de blijde boodschap, de barmhartigheid en de gerechtigheid van het Koninkrijk Gods.

Dr. James H. Montgomery, stichter en leider van 'DAWN Ministries', stelt zich voor dat voor iedere woonwijk, voor iedere sociale en culturele laag van de bevolking en voor iedere etnische taalgroep van 500 a 1000 mensen, een gemeente aanwezig zou moeten zijn. Dan heeft ieder mens een reele mogelijkheid om Christus te leren kennen en een discipel van Hem te worden. Hij rekent voor dat er wereldwijd nog zeven miljoen nieuwe gemeenten nodig zijn. Vandaar de titel van het handboek waarin hij de DAWN-strategie uiteenzette, 'DAWN 2000: 7 Million Churches To Go'. (7)

De Nederlandse versie van DAWN heet sinds kort DAWN Nederland (voorheen VisNed). En DAWN Nederland berekent dat er in ons land nog minstens 5.000 gemeenten bij moeten komen. (8) Dat is voor ons 'de haas' waar we met z'n allen achteraan moeten. En van DAWN leren we dat er dan vooral twee dingen nodig zijn:

a. We hebben informatie nodig, data, en daarvoor moet onderzoek gedaan worden.
b. We hebben samenwerking nodig, synergie, want een gemeenschappelijk doel kan alleen in samenwerking bereikt worden.

2. EVANGELISATIE OP GROND VAN ONDERZOEK

Montgomery wijdt een apart hoofdstuk aan de grote betekenis van informatie. Hij noemt het verzamelen van informatie de 'primus inter pares' van de twaalf elementen (zie hieronder) die tezamen de DAWN-strategie vormen. Het is het element dat vaak het minst begrepen en met veel argwaan bekeken wordt. Hij verwijst naar William Carey, de grote zendingspionier, die in zijn 'Inquiry' een indrukwekkende hoeveelheid informatie bijeengebracht heeft. De invloed daarvan is zeer groot geweest. En hij verwijst naar de bijbel, o.a. naar Lucas 14:28 vv: "Wie van u, die een toren wil bouwen, zet zich niet eerst neer om de kosten te berekenen, of hij het werk zal kunnen volbrengen?" De Heer zegt met deze retorische vraag dat het vanzelfsprekend is om informatie te verzamelen. Je moet eerst zien te ontdekken of een project wel tot een goed einde gebracht kan worden. Zou uitgerekend het project 'wereldevangelisatie' hier een uitzondering zijn?

VIER ONDERZOEKSTERREINEN
Op vier terreinen moet onderzoek worden gedaan.

1. Onderzoek naar de huidige situatie van kerkgenootschappen, plaatselijke gemeenten en para-kerkelijke organisaties om te ontdekken hoeveel potentie aanwezig is om een geheel land missionair te bearbeiden. Bijv. het aantal actief meelevende gemeenteleden, de jaarlijkse toename, de oorzaken van snelle dan wel langzame groei, enz. Dit is het onderzoek naar de oogstarbeiders.

2. Onderzoek naar het oogstveld. Welke factoren en welke ontwikkelingen in de maatschappelijke context hebben invloed op het evangelisatiewerk van de gemeente? Te denken valt aan secularisatie, individualisering, urbanisatie, economische recessie, normvervaging, nieuwe tijdsdenken, verslaving, sociale nood, enz. Wie zijn de onbereikten in ons land? Waar bevinden ze zich? Wat zijn hun noden en behoeften, hun vragen en problemen? Waar is de onkerkelijkheid groot dan wel minder groot? Enz.

3. Onderzoek naar de mate van openheid voor de boodschap van het evangelie; in termen van de zendingswetenschap: de receptiviteit. Waar zijn de velden wit om te oogsten? Zijn er bepaalde segmenten van de bevolking waar men een grote bereidheid heeft het evangelie te aanvaarden? In welke situaties (-) vaak overgangssituaties (-) staan mensen open voor veranderingen en wellicht ook voor de veranderende kracht van het evangelie?

4. Onderzoek naar de doeltreffendheid van evangelisatiemethoden. Welke aanpak wordt door God gezegend? Welke wegen gaat God in onze tijd om mensen voor Zich en Zijn gemeente te winnen?

Het is in ons land met name drs. Joris B.M. Storms (nu Nederlands Gereformeerd predikant in Zeewolde) geweest die voor DAWN Nederland op deze terreinen onderzoek gedaan heeft en een schat aan informatie verzameld heeft. (9)

Natuurlijk dient er gewaarschuwd te worden tegen de gevaren van onderzoek. Immers, getallen kunnen ook voor een verkeerd doel gebruikt worden. Ze kunnen ook verkeerd geinterpreteerd worden. En ze kunnen zo'n overheersende plaats innemen, dat een geestelijke attitude en het gebed op de achtergrond komen. Tenslotte is er ook nog het gevaar dat er beslissingen genomen worden op grond van onvolledige informatie.

3. EVANGELISATIE IN ONDERLINGE SAMENWERKING

Dichtbij de mensen nieuwe gemeenten stichten EN daarvoor allerlei onderzoeksgegevens bestuderen, twee aanbevelingen vanuit de DAWN-strategie. De derde is: samenwerking. Hiervoor wordt graag het woord 'synergie' gebruikt. Want 'samenwerken' roept voor velen de bijgedachte op: wie met anderen gaat samenwerken, moet iets inleveren. Terwijl hier juist het tegenovergestelde bedoeld wordt. Daarom liever eerst een vreemd woord, dat geeft de gelegenheid om het uit te leggen.

Bij synergie gaat het namelijk om een samenwerking waarbij het totaal-effect groter is dan de som der effecten die ieder alleen zou kunnen opleveren. Als ik met jou samenwerk dan is mijn resultaat groter dan wanneer ik het zonder jou zou doen. En doordat jij met mij samenwerkt is ook jouw resultaat groter dan wanneer jij het zonder mij zou doen. En ons gezamenlijk resultaat is groter dan jouw en mijn resultaat samen als we niet samenwerkten.

Op de Filipijnen werd in 1974 een evangelisatie-plan gelanceerd waarin voor het eerst met het DAWN-idee werd gewerkt. Tot aan het jaar 2000 zouden 50.000 nieuwe gemeenten gesticht worden. Dit aantal is ruim overschreden! Daar (in Manila) zijn later, in 1985, tien principes vastgesteld die als spelregels voor samenwerking gelden:

1. Verantwoorde pluriformiteit
Wij achten het niet onverantwoord dat we op een bepaalde plaats met meerdere gemeenten/groepen tegelijkertijd werkzaam zijn.

2. Wederzijds respect
Wanneer we de mogelijkheid overwegen ergens een nieuwe gemeente/cel te stichten waar reeds bestaande gemeenten gevestigd zijn, zullen we eerst met de leiding van deze gemeenten/bijbelkringen/huiskringen contact opnemen en in een houding van respect onze plannen met hen bespreken.

3. Dichtheid van gemeenten en van bevolking
Wanneer we een nieuwe gemeente/cel willen stichten in de nabijheid van een reeds bestaande gemeente, zullen we alle mogelijke negatieve effecten voor die laatste vermijden. (Een hoge mate van bevolkingsdichtheid verdraagt meer verschillende groepen die dicht bij elkaar werken dan een gebied dat dun bevolkt is. Wanneer 20% van de bevolking lid is van een levende, getuigende gemeente, geldt dat gebied als 'bereikt'.)

4. Eenheid in verscheidenheid
Wij aanvaarden de geestelijke eenheid van het Lichaam van Christus, ondanks het feit dat deze eenheid zich aandient in verschillende kerken en organisaties, die soms heel verschillende leerstellingen en structuren kennen.

5. Teamgeest en gemeenschap
Wij pleiten ervoor dat werkers van verschillende gemeenten die in hetzelfde gebied werkzaam zijn, zich inzetten voor communicatie en onderlinge gemeenschap om zo met elkaar een teamgeest te ontwikkelen.

6. Het delen van hulpbronnen
Wij pleiten ervoor dat alle gemeenten in een bepaald gebied bereid zijn hun middelen en mogelijkheden voor evangelisatie en gemeentestichting (op het gebied van medewerkers, financien, technische apparatuur, enz.) met elkaar te delen.

7. Prioriteit aan de onbereikten
Wij pleiten ervoor dat gemeenten en groepen prioriteit geven aan die gebieden en bevolkingsgroepen waar geen levende, getuigende gemeente aanwezig is.

8. Verzoening
Wanneer conflicten rijzen tussen gemeenten of groepen zullen we al het mogelijke doen om tot een oplossing te komen (overeenkomstig Matt. 18:15-17 en 1 Cor. 6:1-8). Alleen wanneer alle pogingen tot verzoening vruchteloos blijken te zijn, zal een conflict verwezen worden naar bijv. een landelijke raad voor conflictoplossing.

9. Relatie tussen gemeenten en para-kerkelijke organisaties
Wij erkennen de centrale rol van de plaatselijke gemeenten. De para-kerkelijke organisaties en landelijke evangelisatiebewegingen hebben ten opzichte van hen een ondersteunende rol.

10. Gemeenschappelijke planning
Wij verplichten ons ertoe, elkaar als deelnemende gemeenten en groepen iedere twee a drie jaar te ontmoeten om de verschillende toekomstplannen te bespreken en deze waar nodig op elkaar af te stemmen.

DE DAWN-STRATEGIE
Montgomery vat zijn boek over de DAWN-strategie samen in twaalf punten, waarvan ik er in deze bijdrage drie (evangelisatie door middel van gemeentestichting, op grond van onderzoek en in onderlinge samenwerking) wat nader uitgewerkt heb. Het is een missionaire strategie...

1 ... die Christus in het middelpunt stelt door nadruk te leggen op het feit dat Hij concreet gestalte moet krijgen in en voor iedere groep van 500 tot 1000 mensen in de gehele wereld;

2 ... die berust op het universele heilsplan van God, die niet wil dat iemand verloren gaat;

3 ... die zich ten doel stelt systematisch en planmatig een geheel land voor Christus te winnen;

4 ... die om praktische en psychologische redenen ieder land een eigen, nationale strategie laat ontwikkelen (praktisch omdat de wereldwijde zendingsopdracht daardoor in kleine overzichtelijke taken wordt onderverdeeld; psychologisch vanwege de natuurlijke liefde die ieder voor z'n eigen land koestert; de Schot John Knox zei: "O, God, geef mij Schotland of ik sterf");

5 ... die de enorme macht van informatie gebruikt ten nutte van de evangelisatie (en daarvoor onderzoek verricht);

6 ... die de kerken en gemeenten helpt om voor hun land (op grond van onderzoeksgegevens en op grond van gebed) een toekomstvisie te formuleren: Wat legt God Zijn volk in ons land op het hart, wat zijn de eerstvolgende stappen die we moeten zetten? (In de DAWN-terminologie wordt deze toekomstvisie de 'profetische boodschap' genoemd);

7 ... die helpt om (lokaal, regionaal en nationaal) concrete doelen te formuleren (duidelijk, meetbaar, haalbaar), wetende welke motiverende kracht van zulke doelen uitgaat;

8 ... die nadruk legt op de 'beste methode onder de zon';

9 ... die het Lichaam van Christus helpt ook werkelijk als lichaam te functioneren (door met elkaar samen te werken);

10 ... die gebruik maakt van het grote potentieel van de pluriformiteit: iedere denominatie behoudt haar eigen identiteit en doet wat zij het beste kan;

11 ... die de para-kerkelijke organisaties aanmoedigt werkelijk met de kerken en gemeenten schouder-aan-schouder te staan en hen in evangelisatie en gemeentevermenigvuldiging te ondersteunen;

12 ... die in een al-omvattende missionaire strategie alle bestaande acties en programma's bundelt en alle krachten concentreert op het ene gemeenschappelijke doel: het hele volk tot discipel van Jezus maken.

DAGERAAD
Het woord Dawn, maar dan niet als afkorting, betekent dageraad. Oftewel: er breekt een nieuwe morgen aan. Ik moet inderdaad zeggen dat voor mij een nieuw morgenlicht begon te gloren toen ik deze beweging leerde kennen. Want deze visie geeft nieuwe hoop. Hoop om daadwerkelijk Nederland te bereiken voor Christus. Hoop om de harten van de mensen en de structuren van de samenleving te doordringen met het evangelie. In het licht van deze visie is de secularisatie niet meer een onverslaanbare tegenkracht en de achteruitgang van de kerk niet meer een onontkoombaar noodlot. Evangelisatie wordt weer een inspirerende uitdaging! (10)

NOTEN

1. Ds. C. Snoei e.a. (red.), Het hele evangelie aan de hele wereld door de hele gemeente, Werkgroep Lausannebeweging Nederland i.s.m. uitg. Merweboek, Sliedrecht, 1990, tel. 0184-410224. In dit boek is door J. Fountain en H.L.J. Keijzer voor het eerst in ons taalgebied gepubliceerd over DAWN.

2. DAWN is de afkorting van Discipling A Whole Nation. Meer over het DAWN-concept in het vervolg van dit artikel.

3. Wolfgang Simson, 'Eine grosze evangelistische Koalition - welchen Beitrag kann die DAWN-Strategie hier leisten?', in Wie christlich ist Deutschland? Eine Studie zur Situation des Christentums am Ende des zweiten Jahrtausends, Wolfgang Simson Verlag, Loerrach, BRD, 1993, tel. 07621-793854.

4. Chr.A. Schwarz, Grundkurs Evangelisation, C&P Verlag, Emmelsbull, 1994, blz. 31. Verkrijgbaar bij de EA, tel. 0343-513693. De onderzoeker die hij citeert is Win Arn. Schwarz voelt zich zeer verwant met de DAWN-beweging en heeft zijn boek Die Dritte Reformation aan haar opgedragen.

5. 'We moeten nieuwe gelovigen al heel vlug deeltaken geven. In een vroeg stadium moeten en kunnen ze meedragen aan de voortgang van het evangelie en de bouw van de gemeente. Niet alleen stoelen in een nette rij neerzetten. We moeten niet aarzelen hun ook geestelijke taken te geven (...) In de gemeente leren de mensen niet alleen door te luisteren, maar door te doen. Ze moeten tot bekering komen, daarna onze medewerkers worden en tenslotte als mede-leiders naast ons staan.' Johan Lukasse, God is bij machte. Gemeentebouw in na-christelijk Europa, Gideon, Hoornaar, 1989, blz. 35 en 37. Dit boek heeft in ons land nog niet de aandacht gekregen die het verdient, waarschijnlijk doordat het thema 'evangelisatie-met-als-doel-gemeentestichting' nog buiten ons gezichtsveld lag. Johan Lukasse is de leider van de Belgische Evangelische Zending, een organisatie die zich toelegt op het stichten en opbouwen van evangelische gemeenten. Zijn boek is zeer toegankelijk geschreven, biedt veel eigen praktijkervaring en geeft blijk van een grote belezenheid op gebied van evangelisatie en gemeentestichting.

6. A.w., blz. 105. Eveneens uit een onderzoek van Win Arn.

7. Jim Montgomery, DAWN 2000: 7 Million Churches To Go, William Carey Library, Pasadena, 1989, U.S.A. Verkrijgbaar bij Paraklesis Boeken, tel. 0183-624738. Duitse vertaling: Jim Montgomery, Eine ganze Nation gewinnen, Die DAWN Strategie: Entstehung-Praxis-Perspektive, Wolfgang Simson Verlag, Loerrach (vgl. aant. 3).

8. VisNed congresboek, 1994. Verkrijgbaar bij VisNed, tel. 0172-432568. Tevens bij VisNed verkrijgbaar: Bram Krol, Er moeten meer gemeenten komen. Principes van gemeentestichting, uitg. Werkgroep Gemeentegroei i.s.m. VisNed; en Albert G.M.Muller, Gemeentestichting, het werkt. Voorbeelden van gemeentestichting in Nederland, uitg. Werkgroep Gemeentegroei i.s.m. VisNed.

9. Ds. J. Storms, 'Kerkelijk Nederland in cijfers', in VisNed congresboek, blz 44.

10. Huidig secretaris van VisNed is Herman Ketel (Schiedam, 010-4711311).

Naschrift: Dit artikel verscheen eerder onder de titel 'DAWN/VISNED. Het belang van onderzoek en samenwerking bij evangelisatie-door-gemeentestichting' in Soteria, het tijdschrift voor praktische theologie, editie 95/1. Voor Joel News is het herzien en geactualiseerd.

Bron: Joel News

(c) Copyright 2001 Joel News