 |
|||
|
Nederlands bulletin voor gebed en opwekking |
No 220 | 24 juni 2004 |
||
|
|
DRIE VERNIEUWENDE STROMINGEN IN ONZE TIJD Door: Bram Krol Er zijn drie vernieuwende stromingen die in het bijzonder bijdragen aan de verbreiding van het evangelie: 1. de pinksteropwekking, 2. de nieuwe golf van huisgemeenten en 3. de 'kwaliteitskerken'. Deze stromingen veranderen wereldwijd het aanzien van de kerk, waardoor een opwekking naderbij lijkt te komen. 1. De pinksteropwekking De traditionele denominaties zijn niet meer de grootste protestantse groeperingen. Kort na 1900 begon de pinksterbeweging, zwak en arm. Nu heeft ze in veel landen het karakter van een massale opwekking. Hieruit is de charismatische beweging ontsproten. Deze werkt voornamelijk binnen traditionele denominaties. De meerderheid van de protestanten in de Derde Wereld is 'pinkster'. In totaal telden ze in 1996 meer dan 215 miljoen mensen! Hele diocesen van de rooms-katholieke kerk in Afrika zijn overwegend charismatisch. Zelfs de tot voor kort traditionele en wat vormelijke erediensten van de traditionele kerken in Afrika worden sterk door deze beweging gekleurd. Het lijkt erop dat het charismatische element in de kerken wereldwijd sterker wordt. Wat is de kracht van deze gemeenschappen? Terwijl miljoenen dollars aan zendingssteun werden gekanaliseerd naar denominaties in bijvoorbeeld Brazilië, groeiden de pinkstergemeenten in dat land van niets tot ruim tachtig procent van alle protestanten. Daar bezoeken zondags meer mensen de pinkstersamenkomsten dan de mis. Het rooms-katholicisme is in naam nog wel de grote religie van Zuid-Amerika, maar in Brazilië is dat feitelijk niet meer zo. Evenmin in Guatemala, het eerste land in Zuid-Amerika met een evangelische meerderheid. In dat werelddeel is de kerkelijke kaart geheel gewijzigd, en de veranderingen gaan nog met grote vaart door. De grootste gemeenten in de wereld behoren tot deze beweging. Nummer één, de Centrale Volle Evangelie Kerk in Seoul, die op haar hoogtepunt (ongeveer 1995) 800.000 zielen telde. Daarop volgt de International Charismatic Mission in Bogota (Colombia) met meer dan 200.000 mensen. Vervolgens de bekende Jotabeche kerk in Santiago (Chili), en de Brasil para Christo Kerk in Sao Paulo, evenals het Miracle Centre van Benin City in Nigeria... Dit zijn allemaal gemeenschappen van meer dan veertigduizend leden. De pinksterbeweging is van grote importantie! Vooral in de Derde Wereld sloeg ze enorm aan. Haar invloed is groter dan die van alle opwekkingen sinds de Reformatie. 2. Huisgemeenten In 1983 kwam het verrassende nieuws van een reusachtige kerkgroei in China. Dr. Jonathan Chao uit Hong Kong had daar onderzoek naar gedaan. Het Chinese Christian Research Centre was op slag beroemd. Vanwege de verdrukking had men een grote achteruitgang van het aantal gelovigen verwacht. Honderdduizenden hadden hun geloof met de dood bekocht. Het aantal christenen was ten tijde van de communistische machtsovername vijf miljoen. Wat was daar nog van over, onder het strenge regiem met zijn talloze verklikkers? Dr. Chao openbaarde zijn cijfers op een vergadering van de Aziatische Evangelische Alliantie in Seoul. 'China telt 50 tot 60 miljoen christenen!' De meesten hadden zelfs geen Bijbel. De 'huisgemeenten' waren moeilijk op te sporen. Daardoor hadden ze kunnen groeien, ondanks de onderdrukking. Huisgemeenten zijn kleine gemeenten, met een eenvoudige organisatie en informele vormen. Ze hebben vaak geen eigen gebouwen. In 2000 werd het aantal gelovigen in China boven de honderd miljoen geschat. En nog steeds is er christenvervolging! Ook in het Westen vinden we een beweging van huisgemeenten. In Londen stichtte de Ichthus Christian Fellowship tientallen gemeenten. Hetzelfde deed de Londense Kensington Temple, een pinkstergemeente. Deze gemeenschappen zenden zendelingen uit naar andere landen, met gemeentevorming als opdracht. Het zijn vaak kleine gemeenten, die voldoen aan de omschrijving 'huisgemeente'. In het Verenigd Koninkrijk zijn tienduizenden bij dergelijke gemeenten aangesloten. In sommige (bijvoorbeeld islamitische) landen zijn huisgemeenten de enige manier waarop de kerk zich in stand kan houden. Er is een verschil tussen cel(groep)gemeenten en huisgemeenten. In aantallen zijn ze hetzelfde. Celgemeenten horen bij een grotere, tamelijk strak geleide centrale organisatie. Huisgemeenten zijn minder sterk georganiseerd. Ze zijn vrijwel geheel zelfstandig, onafhankelijk van een denominatie of in een los verband met andere gemeenten verenigd. Ze zijn evangelisch, vaak ook charismatisch. Meestal hebben ze geen overheidserkenning, wat in sommige landen erg belangrijk is. Als ik over huisgemeenten spreek, bedoel ik het complexe geheel van huis- en celgemeenten. In de Verenigde Staten is een huisgemeentebeweging op gang gebracht door Ralph Neighbour, die hier veel over heeft geschreven. Hij verzet zich tegen de kerken, die zich (volgens hem) vooral richten op programma's, structuren, ambten, ceremonies en gebouwen. Bijzaken worden zo tot hoofdzaken. Neighbour wil terug naar de eenvoud van het Nieuwe Testament. Daar stonden de mensen centraal, die samen God prezen en dienden. Hij wil kleinere gemeenschappen met een familiesfeer, die in de diensten ruimte geven aan het hele gezin, dus ook de kinderen. Huisgemeenten kunnen verbanden vormen die samen allerlei activiteiten ondernemen. Maar in grote lijnen zorgt elke gemeente voor zichzelf. Ook voor uitbreiding. Elke 'levende cel' groeit. De leiding ligt bij 'gewone' leden, niet bij deskundigen. De taak van theologisch geschoolden is weinig dominant. Ze kunnen ingeschakeld worden als bijbelleraars en instructeurs. George Hunter ziet in de enorme verbreiding van deze gemeenten een nieuwe beweging van Gods Geest. Wolfgang Simson, één van de voormannen van DAWN International, valt hem bij. Hij wijst erop dat de sterkst groeiende groeperingen in de wereld weinig ophebben met traditionele structuren. Hij vertelt van honderden christelijke gemeenten in de islamitische wereld, met een huiskerkstructuur, onder andere in Saoedi-Arabië. De huiskerkbeweging in China telt miljoenen mensen. Bij de stroming rond ds. Yuan uit Peking horen bijna tweehonderdduizend gemeenten. Alleen al in 1998 werden er tienduizend nieuwe gemeenten gesticht. Huisgemeenten proberen dicht bij het Nieuwe Testament te staan. De leden worden in sterke mate ingeschakeld. Ieders geestelijke gaven worden benut! Kleinere, overzichtelijke gemeenten hebben een bijzondere aantrekkingskracht. Veel mensen voelen zich eenzaam in onze verstedelijkte en anonieme wereld. Vrienden zijn schaars, zeker voor mensen die alleen zijn komen te staan. De warmte van een kleinere gemeenschap doet velen goed. De niet-traditionele, informele en weinig georganiseerde huisgemeente kan een belangrijk missionair middel zijn! 3. Kwaliteitskerken Zelden is een kerk zo in het nieuws geweest en zo kritisch van alle kanten bekeken als de Willow Creek Community Church, bij Chicago. Ze is voortgekomen uit een grote christelijke jeugdgroep onder leiding van Bill Hybels. Deze kreeg tijdens zijn studie aan Wheaton College les van Dr. Gilbert Bilezikian, die gepassioneerd vroeg: 'Waar zijn de mensen die de kerk van het Nieuwe Testament in kracht hersteld willen zien?' Dat raakte Bill! De jongerengroep werd een onafhankelijke gemeente, die zich vooral richtte op niet-gelovigen. Ze ontwikkelde nieuwe vormen. Prediking, muziek en de hele dienst werden aangepast, ter wille van hun aantrekkingskracht, de befaamde 'seeker-services'. Willow Creek werd een begrip. Duizenden predikanten en ouderlingen trokken naar haar conferenties. In 1999 telde deze gemeente meer dan 15.000 leden. 'Hoe bereiken wij de buitenstaander?' werd een grote vraag in tal van traditionele kerken. Duizenden kerken proberen het voorbeeld van de 'seeker-services' op hun manier na te volgen. Inmiddels zijn sommige andere kerken op hun beurt blikvangers geworden, bijvoorbeeld de Saddleback Community Church in Californië (13.000 zielen in 1997). Haar leden zijn overwegend van onkerkelijke afkomst. Minder opvallend zijn honderden andere gemeenten met dezelfde principes. George G. Hunter heeft er een boek over geschreven: Church For The Unchurched. Hij noemt ze 'kwaliteitsgemeenten'. Deze gemeenten richten zich uitdrukkelijk op het winnen van de wereld voor Christus. Hun 'koopwaar' blinkt uit door kwaliteit. Daarin verschillen ze van de meer traditionele kerken. Deze nieuwe kerken bereiken honderdduizenden die van de kerk vervreemd waren. Onder hun invloed wordt de markt overspoeld met boeken over nieuwe vormen van kerk-zijn. Er is een hele weg te gaan voor een kerk die 'kwaliteitsgemeente' wil worden. Om te beginnen zijn de traditie, bekende vormen, liederen en gewoonten moeilijk te veranderen, ook als ze niet meer zo geschikt zijn. Ten tweede zijn de kerkleden erg naar 'binnen' gericht, op de eigen groep. Ten derde heeft elke denominatie haar gewoonten, plichten, kerkorden. Deze kunnen belemmerend werken. En de kerkbladen zijn, met hun binnenkerkelijke problematieken en dergelijke, niet erg geschikt voor het winnen van buitenstaanders. En dan het grootste probleem: het slechte en saaie imago van de kerk. Een vernieuwende kerk gaat geen gemakkelijke weg. Ze krijgt al gauw een uitzonderingspositie in haar kerkverband. Ze moet rekenen op tegenstand, ook al is er veel zegen! Kerkelijke discussies gaan zelden over effectiviteit, maar over gewoonten en belangen. Het is zelfs de vraag of een echt vernieuwende kerk er wijs aan doet in een oud kerkverband te blijven. Als er geen garanties zijn voor een ongestoord functioneren, kan er wel eens teveel energie gaan zitten in binnenkerkelijke discussies. Dat werkt verlammend. De vernieuwing vergt veel energie! VIER KENMERKEN VAN VERNIEUWDE STROMINGEN 1. Priesterschap van alle gelovigen Iemand heeft de pinksterbeweging beschreven als de Laymen's Liberation Movement (bevrijdingsbeweging van leken). Het kolossale reservoir van gelovigen wordt op alle terreinen ingeschakeld. Zij zijn de motor voor gemeentestichting, evangelisatie en pastoraat, bijbelstudie en prediking. Is dit niet de logische consequentie van het priesterschap van alle gelovigen? De gelovigen nemen de plaats in die hun toekomt, met inzet en creativiteit. De plaats van de gelovigen is een eerste kenmerk waarin de vernieuwende stromingen zich van het traditionele kerk-zijn onderscheiden. Het is opvallend hoe ze op dit punt overeenstemmen. Er is een bijbelse, principiële gelijkheid van leden en voorgangers. Een theologische opleiding geeft geen recht op een uitzonderingspositie. (Dat werd sinds de negentiende eeuw ook geleerd door de Darbisten of Vergaderingen van Gelovigen). Het betekende een opwaardering van de 'gewone' gelovige. Deze is in staat de Schrift te begrijpen en uit te leggen. Dat is niet een unieke taak voor de predikant, die de gelovigen overigens wel ondersteunend en informerend kan dienen. 2. Missionair-gericht Ten tweede zijn ze sterk missionair. Hun diensten zijn zeer toegankelijk. Weg met gemaakte plechtigheid en houterige vormelijkheid! Men gebruikt de taal van het volk. De verkondiging is gericht op algemeen gevoelde behoeften: acceptatie, zekerheid en gezondheid. De liederen en liturgie zijn eenvoudig; de muzikale begeleiding is uitbundig. In snel groeiende gemeenten is het gemiddelde lid pas betrekkelijk kort gelovig. Daardoor staat hij nog dicht bij de niet-gelovige. 3. Een eenvoudige en uitnodigende boodschap Een eenvoudige en uitnodigende boodschap is een derde punt van verschil. Elk gemeentelid kent die boodschap in grote lijnen en twijfelt er niet aan. Kort samengevat: 'Jezus redt en vernieuwt.' De pinksterbeweging voegt daaraan toe: 'En Hij bevrijdt en geneest!' 'God is hier!' 4. Vernieuwende samenkomsten Dat ervaren velen in vernieuwende samenkomsten. Dat is een vierde punt. Er valt iets te beleven. Ze hebben daar natuurlijk geen monopolie op. Deze ervaring wordt bevorderd door lied, prediking, getuigenis en gebed. Er is een hoog verwachtingsniveau. Mensen komen niet samen voor meer kennis, maar om God te ervaren. Hun theologie is ervaringsgericht, wat blijkbaar velen aantrekt. De aandacht voor de gaven van de Geest speelt ook mee. De gelovigen hebben grote verwachtingen van wat God in en door hen wil doen. Het is niet alles goud wat er blinkt. Soms is er een sterk subjectivisme. Maar al het water van de zee wast niet weg dat de pinksterstroming in de twintigste eeuw de grote groeifactor van het christendom is geweest, aangevuld met de huisgemeentebeweging. Beide hebben vele miljoenen aanhangers. De kwaliteitsgemeenten zijn nog niet zo groot, maar volop in ontwikkeling. AANTREKKELIJKE KERKEN Pinksteropwekking, huisgemeenten en kwaliteitskerken zoeken naar een bijbels geloof. Er is een vloed aan vitale en groeiende kerken! Vaak weten ze de traditionele scheidslijnen tussen kerken te doorbreken. Er zijn herlevingen in rooms-katholieke (charismatisch gekleurd) en oosterse kerken. Daardoor komen deze groeperingen opeens nader tot de opwekkingsbewegingen in het protestantisme. Er is vaak meer gemeenschappelijks tussen een vernieuwde koptische kerk en een herleefde presbyteriaanse kerk, dan tussen die kerken en hun eigen denominatie! Eritrese vrienden lieten me een film zien van een opwekking in orthodoxe kerken, met bidstonden, schuldbelijdenis, oproep tot bekering, nieuwe liederen, evangelisatie en bijbelstudie. Dat is typerend voor alle geestelijke vernieuwing. Ik vermoed dat dit meer zal doen om de verdeelde christenen bijeen te brengen dan alle oecumenische inspanningen samen. Wanneer het hart wordt geraakt, worden kloven overbrugd. De kerk van de toekomst begint zich steeds meer te manifesteren. Ze is getuigend, vernieuwend en evangelisch. De vervulling van de Grote Opdracht komt dichterbij! Hierin speelt 'gemeentegroei' (versterking van gezond gemeenteleven) een rol. Ze geeft bekendheid aan de effectieve kerkelijke modellen. Ze laat de gezondheidskenmerken zien en helpt gemeenten zich sterker te profileren. Dat is voorbereidend werk voor... een opwekking! Met toestemming overgenomen uit: Bram Krol, 'Gemeentegroei Compleet. Een praktische handleiding,' Uitgeverij Gideon. Reageren? Mail naar info@joelnews.org. Bron: Joel News |
||
 C O L O F O N Joel News is een e-zine met nieuws en artikelen over gebed, kerkgroei en opwekking in Nederland. Het richt zich op leiders, voorbidders en andere christenen met visie voor gebed en een verlangen naar opwekking. De berichten zijn bedoeld om te bemoedigen, uit te dagen en te informeren. Joel News verschijnt wekelijks op basis van een jaarlijkse gift op Postbank 8981184 t.n.v. Stichting Joel Ministries in Utrecht o.v.v. 'gift' + je e-mailadres. Joel News werkt samen met de verschillende gebedsorganisaties in Nederland en met een breed scala aan kerken, bewegingen, organisaties en media op het vlak van gemeentevernieuwing, opwekking en evangelieverkondiging. Lezers worden aangemoedigd om ook zelf nieuwsberichten in te zenden. Deze kun je richten aan de redactie, info@joelnews.org. Heb je deze editie van iemand doorgestuurd gekregen? Schrijf je dan in voor een gratis proefabonnement. Stuur een leeg mailtje naar: subscribe-joel-news-nl@xc.org. (c) JOEL NEWS, 2005 | overname met bronvermelding www.joelnews.nl |
|||
|
|
|||