| JOEL-NEWS-NL-224 * 11 AUGUSTUS 2004 * WWW.JOELNEWS.NL IN DEZE EDITIE: NL224-1. Roep om eigentijdse gemeenten op maat NL224-2. Kerkverlating in Nederland zet door --- REDACTIONEEL - In Handelingen lezen we dat de eerste gemeente in de gunst stond bij heel het volk. De christenen hadden zich niet teruggetrokken in hun besloten kerkdiensten, maar beïnvloedden de samenleving op een diepgaande manier. Relevant gemeente-zijn is een kenmerk van opwekking. Het is als gist, het doortrekt de samenleving met de waarden van het Koninkrijk van God. In deze editie van Joel News geeft de Brit Michael Moynach enkele verrassende handreikingen. In het licht van de voortgaande kerkverlating in Nederland zijn deze extra relevant. Reageren? Mail dan naar joel-news@xs4all.nl. --- NL224-1. Roep om eigentijdse gemeenten op maat 'God ja, kerk nee.' Zo denken veel niet-christenen. Spiritualiteit is volop in, maar de kerk wordt niet ervaren als relevant en van deze tijd en sluit in haar communicatie onvoldoende bij gewone mensen aan. Als de TV-programma's 'Catherine zoekt God' en 'Henny zoekt God' iets hebben laten zien, dan is het dat wel. Maar hoe breken we als christenen uit die impasse? De Brit Michael Moynagh doet daar in zijn boek 'Changing World, Changing Church' (in het Nederlands door Ark Boeken uitgebracht als 'Aansluiting of Kortsluiting') enkele aanzetten voor. Het begint, zegt hij, bij het besef dat de wereld om ons heen is veranderd van een standaard-maatschappij naar een het-moet-bij-mij-passen-maatschappij. Die verandering is aan veel gemeenteleiders voorbijgegaan; zij denken vaak nog steeds dat je mensen kunt bereiken door hen uit te nodigen voor een standaard-kerkdienst op zondagochtend 10 uur. Een van de redenen waarom kerken niet meer populair zijn, is dat ze niet meer verbonden zijn met de netwerken van de mensen - hun vrienden, collega's, winkels, clubs. De kerk moet weer daar worden vormgegeven waar de mensen dagelijks zijn. Moynagh noemt met name twee terreinen: 1. De werkvloer De kerk heeft haar werkterrein beperkt tot het kerkprogramma en het gezinsleven van haar leden. Ze praat en denkt nauwelijks mee met de werkenden. Er is een scheiding ontstaan tussen geloof en werk. Veel christenen twijfelen of God wel geïnteresseerd is in hun werk; als ze praten over het 'Koninkrijk van God' en 'bediening' denken ze vooral aan werk in en voor de kerk, niet aan hun baan, werkveld, collega's en werkrelaties. Dit wordt nog eens versterkt doordat de kerk gedomineerd wordt door full-time geestelijken, wiens agenda's vol staan met kerkenwerk en die zelf geen of weinig werkervaring buiten de gemeente hebben. Een Nederlandse denktank, die in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken een rapport uitbracht over 'de economie van de 21ste eeuw', stelde dat burgers en bedrijven zich meer en meer zullen verenigen in 'platte netwerken'. Een lid van die studiegroep zei zelfs letterlijk: "Bedrijven zijn de nieuwe kerken. Werknemers zoeken zingeving in hun werk en vormen samen met collega's een 'community', een sociaal netwerk. Het enige wat bedrijven niet kunnen bieden is een hiernamaals." In Engeland is de 'gemeente op het werk' in opkomst. In de City van Londen komen christenen uit de financiële en zakenwereld doordeweeks in groepen bijeen. De vraag staat daar centraal hoe ze gemeente kunnen zijn in hun werkomgeving. Vanwege hun loopbaan (veel reizen en lange werkweken) is het voor hen sowieso niet goed mogelijk betrokken te zijn bij een 'traditionele' plaatselijke gemeente. 2. De consumentenmarkt Volgens Moynagh is er een correlatie tussen de daling in ledental van kerken in het Westen en de toename van consumentisme. "Veel van wat de kerk doet, lijkt de consumptiemaatschappij beter te kunnen. Er goed uitzien krikt het zelfbewustzijn van de mensen eerder op dan de onvoorwaardelijke liefde van een onzichtbare God." Ook in de wereld van de consumenten is de kerk de grote afwezige. De kerk moet het afleggen tegen een sportcentrum, een restaurant of de bioscoop. Toch hebben de kerken juist veel te bieden. Bestemming, hoop, zekerheid, geloof, vriendschap, verzoening, een roeping die je eigen leven overstijgt. Precies dat wat Youp van 't Hek, Catherine Keyl en de rest van Nederland zeggen te missen. Maar het is nodig dat kerken deze 'producten' beter in de 'markt' plaatsen, zegt Moynagh. Hij geeft het voorbeeld van een gemeente in Engeland die bewust contact zoekt met nieuwkomers in de stad. Ze zoeken bijvoorbeeld uit welke kranten Filippino's lezen en plaatsen daar een advertentie in: Ben je nieuw in Londen? Zou je Filippijns willen eten en mensen uit je eigen land willen ontmoeten? Als dat zo is… en dan volgen details over een Filippijnse maaltijd en een contactnummer. Zij die er op ingaan krijgen verschillende programma's aangeboden die hen, als ze dat willen, bij de gemeente betrekken. EEN GEMEENTE OP MAAT Wil de kerk een antwoord kunnen geven op de het-moet-bij-mij-passen-mentaliteit en de nieuwe beleving van spiritualiteit, dan zal er een alternatief moeten komen voor de 'gestandaardiseerde kerk'. Moynagh beschrijft hoe dat zou kunnen. Hij voorziet de ontwikkeling naar een grote diversiteit van relevante expressies van de gemeente van Jezus. Zo acht hij het goed mogelijk om gemeenten te vormen specifiek voor tieners. Of een 'praise party' voor acht- tot elfjarigen op zaterdagmorgen in een winkelcentrum (een nieuwe trend: ouders die hun kinderen naar een kindersamenkomst brengen en dan gaan winkelen). Of een gemeente voor de twintig- en dertigjarigen. Allemaal met verschillende stijlen van viering en gemeenschap. Of denk aan een gemeente speciaal voor zakenmensen. Die komen op maandagmorgen om 7.30 uur bij elkaar. Na de dienst zwermen ze uit in binnen- en buitenland, maar houden per e-mail of mobile wel contact met elkaar. Ook zijn gemeenten denkbaar voor liefhebbers van bepaalde muziek, voor asielzoekers en voor de supporters van de plaatselijke voetbalclub (zeg maar de 'Ajax-kerk'). Dit beeld van de gemeente is sterk gefragmenteerd. Daarnaast zijn er nog tal van intergemeentelijke dwarsverbanden, zoals gebedsnetwerken. In onze netwerksamenleving hoort niemand bij uitsluitend één netwerk, en dat geldt zeker voor de kerk. Het uitgangspunt is dat we als christenen zout en licht zijn in de netwerken waar we deel van zijn en op een creatieve manier Jezus zichtbaar maken voor mensen die Hem nog niet kennen. In Engeland vinden steeds meer kerkdiensten doordeweeks plaats, in verschillende vormen voor verschillende doelgroepen. Het besef dringt door dat de zondagse dienst voor veel mensen geen optie is. Wat zit er achter deze ontwikkeling? - Toename van continuwerk maakt regelmatig bezoek aan een dienst op zondag onmogelijk. Door de 24-uurs economie zullen steeds meer mensen in het weekend werken. - Toename van het aantal scheidingen. Meer gescheiden ouders zullen moeten schipperen: wie krijgt de kinderen in het weekend? Kerkgang is dan lastig in te passen. - Mensen worden mobieler en trekken er in het weekend op uit. Regelmatige kerkgang op zondag wordt dan moeilijker. - Meer mensen hebben de zondag nodig om 'bij te komen'. Ze zijn 'op' tegen het weekend. Silicon Valley kent zijn 'sleepcamels', mensen die slaapuren 'opsparen' voor de weekends. Kerk op zondag botst hiermee. - Sportbeoefening door kinderen op zondag is een groeiende trend. Moynagh pleit daarom voor meer soepelheid bij het plannen van diensten. Belangrijker nog is zijn advies om op een nieuwe manier zending te bedrijven. Gemeenten zouden hun leden moeten 'uitsturen' en 'zegenen' om de maatschappij in te gaan: kinder- en jeugdwerkers, werkers in stedelijke probleemgebieden, 'pastors' een 'evangelisten' op de werkvloer en christenen die met voetbalsupporters meereizen naar wedstrijden. Niet om deze mensen te 'winnen' en vervolgens mee te nemen naar de 'traditionele' gemeente, maar om nieuwe groepen en gemeenten rond deze mensen te vormen. Een grotere diversiteit aan gemeenten impliceert ook de noodzaak om veel samen te werken, krachten te bundelen, kennis en ervaring uit te wisselen. En: we moeten onze definitie van 'gemeente' bijstellen. Een groep jonge moeders die op dinsdagochtend bij elkaar komt is net zo goed een expressie van de gemeente als de traditionele zondagochtenddienst. NASCHRIFT Dit artikel werd door onze redactie samengesteld op basis van het boek van Moynagh en een eerder artikel van Jan Radder in het Bulletin voor Gemeentegroei. Michael Moynagh, 'Aansluiting of Kortsluiting. Visie voor de kerk in een veranderende samenleving,' Uitgeverij Ark Boeken, ISBN 90-338-1809-4, 218 pag., prijs 14,95 euro. Reageren? Mail naar joel-news@xs4all.nl. Bron: Joel News --- NL224-2. Kerkverlating in Nederland zet door Meer dan de helft van de Nederlandse bevolking is formeel geen lid meer van een kerkgenootschap, en ook het kerkbezoek is de laatste tien jaar sterk teruggelopen. Dat blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De kerkverlating is het sterkst bij de gevestigde kerken. De Rooms-Katholieke Kerk verloor 9,6 procent van haar leden, de Nederlands-Hervormde Kerk 22,9 procent. Ook de vrijzinnige kerken leverden fors in, variërend van 17,2 procent bij het Apostolisch Genootschap tot 37,8 procent bij de Evangelisch-Lutherse Kerk. Ook de meer behoudende kerkgenootschappen zagen hun ledental dalen. De Gereformeerde Kerken met 14,5 procent, het Leger des Heils met 13,4 procent, de Unie van Baptistengemeenten met 5,6 procent, de Christelijk-Gereformeerde Kerken met 2,3 procent, en de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten met 1,1 procent. Gelukkig zijn er ook nog kerken die groeien. Koploper zijn de CAMA-Parousia Gemeenten met 202,5 procent, gevolgd door de Kerk van de Nazarener met 80,1 procent en de Rafaël Gemeenschappen met 52 procent. Ook de behoudende Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en de Gereformeerde Gemeenten zijn met respectievelijk 7,3 en 9 procent aangekomen. Niet in de statistieken opgenomen zijn de migrantenkerken, die in steden als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag voor de sterkste aanwas zorgen. Ook het groeiende netwerk van Vrije Baptistengemeenten rond Orlando Bottenbley, de huisgemeenten en andere vrije groepen zijn niet meegenomen. Het Bulletin voor Gemeentegroei plaatst in haar juli-editie enkele kanttekeningen bij deze groei: 1. CAMA-Parousia, de Kerk van de Nazarener en Rafaël zijn kleine denominaties met landelijk tussen de 1500 en 3500 leden. Hun groei in ledental staat niet in verhouding met het ledenverlies bij de grote kerkgenootschappen. 2. In verhouding met de bevolkingsgroei van 6,3 procent staan ook veel 'groeiende' kerken eigenlijk op verlies. 3. De meeste 'kerkgroei' wordt (nog steeds) veroorzaakt door overloop vanuit andere kerken en niet door verse bekeringen. 4. Bij de behoudende Gereformeerde kerken is de meeste 'kerkgroei' eigenlijk natuurlijke aanwas; in deze gezinnen worden relatief meer kinderen geboren. 5. Bij sommige kerkgenootschappen, zoals CAMA-Parousia, is de groei veroorzaakt door overname van bestaande gemeenten. Verder is het natuurlijk duidelijk dat bij de grote denominaties (Rooms-Katholiek, PKN) nominale leden (mensen die lid zijn van een kerk maar verder niets meer met het geloof doen) niet zoveel zeggen over de werkelijke betrokkenheid en geestelijke slagkracht. Het is algemeen bekend dat van deze nominale leden minder dan tien procent regelmatig een kerkdienst bezoekt en nog minder een radicale levensstijl van navolging van Christus najaagt. De cijfers laten zien dat de kerk in Nederland nog steeds in een neerwaartse spiraal zit, en dat een radicale koersverandering nodig is. Zo komen we, hoe triest ook, toch weer bij de noodzaak van gebed en opwekking uit. Kerkbezoek daalt (artikel) http://makeashorterlink.com/?X1FE25509 Maatschappelijke participate (cijfers) http://makeashorterlink.com/?X10F52509 Bron: Joel News --- COLOFON Joel News NL is een e-mail bulletin met nieuws en artikelen over gebed, kerkgroei en opwekking in Nederland. Het richt zich op leiders, voorbidders en andere christenen met visie voor gebed en een verlangen naar opwekking. De berichten zijn bedoeld om te bemoedigen, uit te dagen en te informeren. Joel News NL verschijnt wekelijks op basis van een jaarlijkse gift op Postbank 8981184 t.n.v. Stichting Joel Ministries in Utrecht o.v.v. 'gift' + je e-mailadres. Joel News NL werkt samen met de verschillende gebedsorganisaties in Nederland en met een breed scala aan kerken, bewegingen, organisaties en media op het vlak van gemeentevernieuwing, opwekking en evangelieverkondiging. Lezers worden aangemoedigd om ook zelf nieuwsberichten in te zenden. Deze kun je richten aan de redactie, e-mail joel-news@xs4all.nl. Heb je deze editie van iemand doorgestuurd gekregen? Schrijf je dan in voor een gratis proefabonnement. Stuur een leeg mailtje naar: subscribe-joel-news-nl@xc.org. |
(c) Copyright 1997-2003 Joel News
