Joel News

 

Nederlands bulletin voor gebed en opwekking

No 267 | 3 november 2005

 


IN DEZE EDITIE:

1. Leiderschap en financiële integriteit (2)
2. Terugblik op en lessen uit de Beréa-affaire

REDACTIONEEL:

Eind maart besteedde Joel News aandacht aan een gevoelig onderwerp: financiële integriteit bij (vooral charismatische) gemeenten en organisaties. Aanleiding was het toenemend aantal gevallen van financieel ondeugdelijk handelen in deze kringen. Inmiddels zijn verschillende zaken uitvoering in de media aan de orde geweest. Tijd om de balans op te maken: wat hebben betrokkenen ervan geleerd, en hoe kan dergelijk misbruik worden voorkomen? Reacties zijn welkom op info@joelnews.org.




1. Leiderschap en financiële integriteit (2)

Eind maart besteedde Joel News aandacht aan een gevoelig onderwerp: financiële integriteit bij (vooral charismatische) gemeenten en organisaties. Aanleiding was het toenemend aantal gevallen van financieel ondeugdelijk handelen in deze kringen. Inmiddels zijn verschillende zaken uitvoering in de media aan de orde geweest. Voor wie deze ontwikkelingen heeft gemist, volgen hier de belangrijkste links.

Netwerk: illegale bankactiviteiten
Actualiteitenprogramma Netwerk deel veel stof opwaaien met een reportage over de illegale bankactiviteiten van Kingdom Financial Services, het bedrijfje van vader en zoon Allart van Beréa Amsterdam, dat investeerders een onwaarschijnlijk hoog rendement beloofde. De Nederlandsche Bank legde hen een boete van 5,5 miljoen euro op, en ook de FIOD en het OM bemoeiden zich ermee. Verschillende betrokkenen komen in deze reportage aan het woord.
http://www.netwerk.tv/index.jsp?p=items&r=deze_week&a=160630

Leiderschap en financiële integriteit
Het oorspronkelijke artikel in Joel News met enkele concrete voorbeelden van financiële praktijken zoals die zich de laatste jaren hebben voorgedaan, en in sommige gevallen nog steeds voordoen. We constateren dat zalving/begaafdheid en integriteit niet zonder meer samen gaan, en dat belangenverstrengeling in charismatische kringen meer regel dan uitzondering lijkt te zijn.
http://www.joelnews.org/news-nl/nl246.htm

Redactionele verantwoording en reacties
Omdat we veel reacties op dit artikel ontvingen, publiceerden we een week later een redactionele verantwoording en een samenvatting van de diverse lezersreacties. Het blijft een lastige afweging wanneer je wel of niet over een ontwikkeling publiceert, en hoe je dat op een manier doet die recht doet aan de verschillende betrokkenen.
http://www.joelnews.org/news-nl/nl247.htm

Beréa-beweging uit elkaar gevallen
Ten gevolge van het financiële schandaal rond Kingdom Financial Services, is de Beréa-beweging, het overkoepelende orgaan van Beréa-gemeenten, uit elkaar gevallen. Half september legde het voltallige leiderschapsteam van de Beréa-beweging zijn functie neer, en stemden de gemeenten vrijwel unaniem in met het voorstel de landelijke beweging te ontbinden. Er volgden diverse communiqués, waaronder de officiële verklaring van 26 september waarin het bestuur van de Beréa-beweging zijn aftreden bekendmaakt. Kees Verkerke van Beréa Vlissingen publiceerde een aanvullende verklaring waarin hij uitlegt waarom zijn gemeente het lidmaatschap van de Beréa-beweging heeft opgezegd.
http://www.nd.nl/newsite/artikel.asp?id=69507
http://www.joelnews.org/docs/berea-communique-sept05.doc 

Een gezalfd mens mag bokkensprongen maken
Dagblad Trouw maakte een eerste balans op en publiceerde op 15 oktober een artikel waarin voorgangers Bert Piet van Beréa Amsterdam en Martin de Jong van God's Embassy in Utrecht uitleggen waarom Rob Allart nog deel uitmaakt van het leidersteam in Amsterdam, en welke steken ze zelf hebben laten vallen. Jaap Bönker, schrijver van een boek over machtsmisbruik in evangelische gemeenten, geeft zijn commentaar. Mathieu Janssen, de apotheker die twee miljoen euro in KFS investeerde, hoopt nog iets van zijn geld terug te zien, maar merkt tevens op dat een dergelijke affaire zich zo opnieuw kan voordoen omdat gemeenteleden en voorgangers nog precies hetzelfde denken.
http://makeashorterlink.com/?Y6B52151C

Amerikaanse predikers hebben verkeerde invloed
Lee Grady, redacteur van Charisma Online, was een weekendje in Nederland en verschoot van kleur toen hij de verhalen hoorde over de dubieuze financiële praktijken van sommige Amerikaanse charismatische predikers. Ze staan erop hun eigen 'geloofscollectes' op te halen, halen hun neus op voor een sprekersvergoeding van 1.000 dollar, en willen vertroeteld worden in dure hotels en penthouses. Intussen nemen sommige jonge Nederlandse predikers hun kapsones over. Grady bood 'namens Amerika' zijn excuses aan en riep op tot een houding van nederigheid en integriteit, leiderschap in de geest van Christus.
http://forums.strang.com/viewtopic.php?t=7385




2. Terugblik op en lessen uit de Beréa-affaire

Half september viel de Beréa-beweging, een landelijk verband van 33 gemeenten, uit elkaar als gevolg van de financiële perikelen rond KFS, het investeringsbedrijf van Beréa-leider Rob Allart. Joel News sprak met ex-Beréa-voorzitter Gerard de Groot, tevens voorganger van de Levend Woord Gemeente in Rotterdam, over zijn eigen rol in de affaire, hoe hij er op terugkijkt en welke lessen nu worden getrokken.

JN: Je hebt een rumoerige periode achter de rug. De kwestie rond KFS is enorm geëscaleerd. Was het uiteenvallen van de Beréa-beweging te voorkomen geweest?

GG: Misschien wel, maar dat is praten achteraf. Er was sprake van een ongezonde belangenverstrengeling tussen gemeenteleiderschap en zakelijke activiteiten. Toen dit duidelijk werd, zijn we intern met elkaar in gesprek gegaan. Ik heb geprobeerd dit zo zorgvuldig mogelijk te doen, om daarbij recht te doen aan alle betrokkenen. Kijk, Rob was niet alleen een stuwende kracht binnen de Beréa-beweging, hij was voor mij ook een persoonlijke vriend en een geestelijke vader. Ik ben overtuigd van zijn goede intenties, maar hij ervoer de publiciteit rond KFS als een 'aanval van satan' en onze vragen als disloyaliteit. Uiteindelijk leidde dat tot een fundamentele vertrouwenscrisis en is de boel is uit elkaar geklapt. Ik zie daar wel Gods hand in, er was echt een stuk zuivering nodig.

JN: Naar aanleiding van de Netwerk-uitzending heb je een communiqué laten uitgaan waarin je als bestuursvoorzitter aangaf dat Beréa en KFS strikt gescheiden zaken waren, terwijl er binnen het Beréa-netwerk aantoonbaar is geworven voor KFS. Naar verluid kregen sommige gemeenten bovendien een bepaald percentage van de winst als ze gemeenteleden inbrachten in het investeringsschema.

GG: Ja, ik geef toe dat dat niet verstandig was.

JN: De KFS-affaire staat natuurlijk niet op zichzelf. Enkele jaren geleden hebben we het IPIC-schandaal gehad, een Amerikaans ponzi-schema, waar ook enkele Berea-leiders mee in zee zijn gegaan. En dan zijn er nog de diverse multi-level-marketing initiatieven met telefoonkaarten, goedkopere energienota's en dergelijke. Je hebt dus wel wat boter op je hoofd...

GG: Dat klopt, dat is niet goed geweest. Ik ben daar zelf naïef in geweest en heb me echt moeten bekeren. Gemeenteleiderschap en zakelijke activiteiten gaan niet samen, als er geen goede en heldere afspraken en protocollen worden gemaakt waarmee belangenverstrengeling wordt voorkomen. Als deze er niet zijn, moet je deze gebieden strikt gescheiden houden. We hebben hier als apostolisch team in een interne brief bewust vergeving voor gevraagd aan de aangesloten gemeenten.

Citaat uit de interne brief:

"We zijn tot de conclusie gekomen dat het belangrijk is ons te verootmoedigen voor God, voor elkaar en voor de gemeenten in Nederland. Als apostolisch team van de Beréa-beweging nemen wij verantwoordelijkheid voor de zonden die wij begaan hebben en vragen wij vergeving voor de volgende punten:

1. Het verwaarlozen van de zorg voor en begeleiding van voorgangers, gemeenten en aangesloten bedieningen.
2. Als Beréa-beweging zijn we te zeer gericht geweest op het genereren van financiën via zakelijke initiatieven. Daaruit zijn verschillende dingen voortgekomen: 
a. Hierdoor hebben wij gefaald om de gemeenschap apostolisch op te bouwen tot een kerkelijke beweging met goede balans tussen relatie, discipelschap en visie voor de samenleving.
b. Er ontstond belangenverstrengeling tussen kerkelijke en zakelijke activiteiten en doordat richtlijnen en gedragscodes ontbraken, is de transparantie en de bestuurlijke integriteit in het geding gekomen.
c. Er werd gebruik gemaakt van podia van gemeenten om gemeenteleden te werven die wilden investeren in zakelijke, commerciële projecten. Dit achten wij niet juist.
d. We geloven dat onze gerichtheid op het genereren van financiën - ondanks het feit dat ons hierbij steeds de bouw van Gods Koninkrijk voor ogen heeft gestaan - de deur heeft opengezet voor geldzucht. (1 Tim. 6:9-10, 17,18)
3. Ook hebben wij niet tijdig ingesproken op het leiderschap en de handelwijze van Rob, ten aanzien van bovengenoemde punten en zijn te weinig een rem voor hem geweest. Wij hadden eerder moeten appèlleren. 

Wij betreuren de smaad en de negatieve publiciteit die over het Lichaam van Christus in Nederland is gekomen. Dit alles had voorkomen kunnen worden als er met meer wijsheid, inzicht, overleg en deskundigheid te werk was gegaan. Ook zijn we diep bewogen over het feit dat mensen onnodig verwond en teleurgesteld zijn geraakt door alle gebeurtenissen.

Tegen deze achtergrond, kwam het apostolisch team na rijp beraad tot het voorstel de Beréa-beweging in zijn geheel terug te leggen in Gods hand, de beweging als zodanig op te heffen als een consequentie van het boven beschreven reinigingsproces. Hoewel we beseften dat zo'n stap niet gemakkelijk zou zijn (een stuk dekking, veiligheid en vertrouwdheid valt immers weg voor alle leden), waren we ervan overtuigd dat God deze hartsgesteldheid - te sterven aan datgene wat niet van Hem is - zou zegenen en nieuw leven zou geven, op basis van relatie en vriendschappen (Johannes 12:24).

JN: De vraag die rest is welke lessen uit de KFS-affaire zijn getrokken. Hoe kunnen dergelijke misstanden voortaan worden voorkomen? Wat zijn richtlijnen voor een integer financieel beleid?

GG: We hebben door het SBI een protocol laten ontwikkelen. Een concept-versie daarvan was beschikbaar voor de aangesloten gemeenten, maar het document is nooit in stemming in gebracht omdat de Beréa-beweging uit elkaar viel. Dat neemt niet weg dat we als Levend Woord Gemeente nu wel een gedragscode gaan hanteren.

De door SBI Training & Advies in Doorn ontwikkelde 'Gedragscode voor de Berea-gemeenschappen in Nederland' geeft enkele richtlijnen om belangenverstrengeling te voorkomen. Zo mogen leidinggevenden in gemeenten geen nevenfuncties vervullen waarbij mogelijk ongewenste belangenverstrengeling kan ontstaan. Leidinggevenden of hun familie en vrienden mogen geen zakelijke diensten leveren aan de gemeente, tenzij een onafhankelijke partij daarover een besluit neemt en er geen sprake is van oneerlijke concurrentie. Giften en geschenken van meer dan 50 euro moeten worden gemeld. Ook zijn (vrij strakke) richtlijnen opgesteld ten aanzien van declaraties, het gebruik van gemeentelijke voorzieningen en reizen naar het buitenland. Verder mogen leidinggevenden niet over hun eigen salaris beslissen en mag een (gemeente)bestuur niet voor meer dan de helft uit familieleden bestaan.

Joel News sprak met Edmae Chandoe, die namens SBI Training & Advies de concept-gedragscode opstelde.

JN: Over mogelijke belangenverstrengeling gesproken: ben je zelf toevallig lid van een Beréa-gemeente of hierbij betrokken geweest?

EC: Nee, hoewel ik in het verleden wel lid van Beréa ben geweest. Ik heb er geen persoonlijk belang bij, maar vind het wel belangrijk dat er een goed protocol komt. Overigens hebben mijn twee mede-opstellers geen enkele relatie met Beréa. Het zijn SBI-collega's die vanuit hun eigen expertise naar de richtlijnen kijken.

JN: Betreft het een betaalde opdracht voor de Beréa-beweging?

EC: Nee, we doen dit pro-deo omdat we het belangrijk vinden. Nu de Beréa-beweging uit elkaar is gevallen, is er geen officiële opdrachtgever meer. We willen dit concept-protocol ombuigen naar een standaard-document en het ter beschikking stellen aan kerkgenootschappen, gemeenten en levensbeschouwelijke organisaties die hier gebruik van willen maken.

JN: Het valt me op dat het protocol nogal wat onnodige bureaucratie creëert rond een relatief klein punt als declaraties (je kunt iemand bijvoorbeeld ook een vast budget voor onkosten geven), terwijl een principieel punt, namelijk het vanaf het podium, de kansel of een gemeentewebsite aankondigen van eigen bedrijven en zakelijke activiteiten niet wordt genoemd. En daar ging het nu net mis met die KFS-affaire.

EC: Ik benadruk dat het document nog in ontwikkeling is, het is een zogenaamd 'groeidocument'. Ik verwacht nog veel reacties te ontvangen die het document verder helpen aanscherpen. Bureaucratie moeten we in de werkwijze/uitvoering natuurlijk zoveel mogelijk vermijden. Bedankt dus voor je tip, ik zal het verwerken in de volgende versie. Mensen die input hebben, kunnen me mailen op edmae.chandoe@sbi.nl.

Bron: Joel News

 

C O L O F O N

Joel News is een e-zine met nieuws en artikelen over gebed, kerkgroei en opwekking in Nederland. Het richt zich op leiders, voorbidders en andere christenen met visie voor gebed en een verlangen naar opwekking. De berichten zijn bedoeld om te bemoedigen, uit te dagen en te informeren.

Joel News verschijnt wekelijks op basis van een jaarlijkse gift op Postbank 8981184 t.n.v. Stichting Joel Ministries in Utrecht o.v.v. 'gift' + je e-mailadres.

Joel News werkt samen met de verschillende gebedsorganisaties in Nederland en met een breed scala aan kerken, bewegingen, organisaties en media op het vlak van gemeentevernieuwing, opwekking en evangelieverkondiging. Lezers worden aangemoedigd om ook zelf nieuwsberichten in te zenden. Deze kun je richten aan de redactie, info@joelnews.org.

Heb je deze editie van iemand doorgestuurd gekregen? Schrijf je dan in voor een gratis proefabonnement. Stuur een mailtje naar rob@joelnews.org met als onderwerpsregel 'Aanmelden Joel News NL'.


(c) JOEL NEWS, 2005 | overname met bronvermelding www.joelnews.nl